{"id":68,"date":"2014-07-07T11:57:12","date_gmt":"2014-07-07T11:57:12","guid":{"rendered":"http:\/\/mwb.com.pl\/policja\/?page_id=68"},"modified":"2014-07-08T10:19:35","modified_gmt":"2014-07-08T10:19:35","slug":"policja-sledcza","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mwb.com.pl\/policja\/?page_id=68","title":{"rendered":"policja \u015bledcza"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

Zwalczaniem przest\u0119pczo\u015bci o charakterze kryminalnym na terenie woj. bia\u0142ostockiego zajmowa\u0107 si\u0119 mia\u0142y wyspecjalizowane do tego typu dzia\u0142a\u0144 instytucje \u015bledcze. Przez ca\u0142y okres dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego przesz\u0142y one szereg zmian i udoskonale\u0144, maj\u0105cych przynie\u015b\u0107 jeden ostateczny cel jakim by\u0142o stworzenie efektywnie dzia\u0142aj\u0105cego aparatu \u015bcigania. Z chwil\u0105 ulokowania w Bia\u0142ymstoku siedziby komendy okr\u0119gowej w ramach jej struktur utworzono Okr\u0119gowy Urz\u0105d \u015aledczy, kt\u00f3ry w my\u015bl przepis\u00f3w prawnych koordynowa\u0107 mia\u0142 przysz\u0142\u0105 prac\u0105 dochodzeniow\u0105 policji na terenie ca\u0142ego okr\u0119gu. Jego naczelnik nie mia\u0142 unormowanego miejsca s\u0142u\u017cbowego i w komendzie okr\u0119gu pe\u0142ni\u0142 niesprecyzowan\u0105 do ko\u0144ca rol\u0119 referenta komendanta okr\u0119gowego w sprawach natury kryminalnej. Odg\u00f3rnie kierowa\u0107 mia\u0142 za to prac\u0105 terenowych jednostek w postaci ekspozytur policji \u015bledczej II, III i IV rz\u0119du. Proces budowy bia\u0142ostockich struktur policji kryminalnej w obliczu wynik\u0142ych trudno\u015bci organizacyjnych przebiega\u0142 jednak bardzo wolno. Tak oto przedstawi\u0142 go pierwszy komendant okr\u0119gowy na jednej z odpraw w Komendzie G\u0142\u00f3wnej PP w styczniu 1920 r.: \u201eOrganizacja post\u0105pi\u0142a o tyle, \u017ce w porozumieniu z prokuratorem przyst\u0105piono do utworzenia urz\u0119d\u00f3w \u015bledczych. Utworzone zostan\u0105 ekspozytury : w Bia\u0142ymstoku II rz\u0119du, w \u0141om\u017cy III rz\u0119du, po powiatach IV rz\u0119du. W powiatach: August\u00f3w, Suwa\u0142ki, Ostro\u0142\u0119ka jako granicznych ekspozytury zostan\u0105 wzmocnione. Brak wywiadowc\u00f3w, jak i ni\u017cszych funkcjonariuszy s\u0142u\u017cby zewn\u0119trznej oraz urz\u0119dnik\u00f3w s\u0142u\u017cby wewn\u0119trznej<\/i>\u201d.<\/span><\/p>\n

W trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej ekspozytury \u015bledcze IV rz\u0119du dzia\u0142a\u0142y ju\u017c ca\u0142kiem poprawnie, przyczyniaj\u0105c si\u0119 w wyra\u017any spos\u00f3b do poprawy stanu bezpiecze\u0144stwa na terenie okr\u0119gu. Dalsze prace organizacyjne przerwa\u0142a na ponad miesi\u0105c kr\u00f3tkotrwa\u0142a okupacja Bia\u0142ostocczyzny przez bolszewick\u0105 Armi\u0119 Czerwon\u0105. Po powrocie jednostek policyjnych na ten teren we wrze\u015bniu 1920 r. budow\u0119 struktur i tworzenie nowych siatek policyjnych wywiadowc\u00f3w rozpocz\u0119to formalnie od podstaw. Dla potrzeb walki z licznymi przypadkami kradzie\u017cy na stacjach kolei pa\u0144stwowej utworzono nawet specjaln\u0105 brygad\u0119 lotn\u0105 policji \u015bledczej, podporz\u0105dkowan\u0105 s\u0142u\u017cbowo kierownikowi V Komisariatu PP w Bia\u0142ymstoku. Etatowo sk\u0142ada\u0142a si\u0119 ona z kierownika, 5 wywiadowc\u00f3w i kilku funkcjonariuszy s\u0142u\u017cby mundurowej. Po pewnym czasie jednostka ta uleg\u0142a jednak rozwi\u0105zaniu.<\/span><\/p>\n

W po\u0142owie 1921 r. dotychczasowe struktury bia\u0142ostockiej policji kryminalno-\u015bledczej zosta\u0142y zreorganizowane na nowo. Na mocy rozporz\u0105dzenia Komendy G\u0142\u00f3wnej PP z dniem 30 czerwca 1921 r. w miejsce zlikwidowanego Okr\u0119gowego Urz\u0119du \u015aledczego w Bia\u0142ymstoku powo\u0142ano referat \u015bledczy. Jego naczelnik kierowa\u0107 mia\u0142 odt\u0105d prac\u0105 trzech central \u015bledczych, kt\u00f3re zast\u0105pi\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce dot\u0105d w terenie ekspozytury policji tego pionu. Wed\u0142ug wytycznych mia\u0142y si\u0119 one mie\u015bci\u0107 si\u0119 przy siedzibach s\u0105d\u00f3w okr\u0119gowych i dlatego ulokowano je odpowiednio w Bia\u0142ymstoku, Grodnie i \u0141om\u017cy. I Centrala \u015aledcza w Bia\u0142ymstoku w zakresie dochodze\u0144 i prowadzenia spraw \u015bledczych obejmowa\u0142a swym zasi\u0119giem obszar powiatu bia\u0142ostockiego, bielskiego, bia\u0142owieskiego i sok\u00f3lskiego. II Centrali \u015aledczej w Grodnie podlega\u0142y powiaty: grodzie\u0144ski, wo\u0142kowyski, suwalski, augustowski i sejne\u0144ski, a III Centrali \u015aledczej w \u0141om\u017cy powiaty: \u0142om\u017cy\u0144ski, szczuczy\u0144ski, kolne\u0144ski, ostro\u0142\u0119cki, ostrowski i wysoko-mazowiecki. W my\u015bl nowych przepis\u00f3w kierownicy tych organ\u00f3w s\u0142u\u017cbowo i gospodarczo podporz\u0105dkowani byli odno\u015bnym komendom powiatowym PP, przy kt\u00f3rych si\u0119 mie\u015bci\u0142y i funkcjonowa\u0142y.<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142aj\u0105cy przy Komendzie Okr\u0119gowej PP w Bia\u0142ymstoku referat \u015bledczy w zakresie czynno\u015bci \u015bledczych mia\u0142 prawo do dokonywania inspekcji nie tylko w centralach, ale i we wszystkich jednostkach policyjnych okr\u0119gu. Wszyscy funkcjonariusze s\u0142u\u017cby \u015bledczej w czasie pracy ogranicza\u0107 si\u0119 mieli jedynie do przeprowadzania wywiad\u00f3w, poszukiwa\u0144, areszt\u00f3w czy akcji po\u015bcigowych. Typowe dochodzenia mia\u0142y prowadzi\u0107 natomiast odno\u015bne posterunki lub komisariaty PP. Do powiat\u00f3w o najwi\u0119kszej przest\u0119pczo\u015bci oddelegowywano maksymalnie trzech przeszkolonych do tego typu pracy posterunkowych, b\u0119d\u0105cych na etacie danej komendy powiatowej i pracuj\u0105cych odt\u0105d w cywilu<\/span><\/p>\n

Tak ustalony kszta\u0142t organizacyjny policji kryminalnej okr\u0119gu bia\u0142ostockiego nie przetrwa\u0142 zbyt d\u0142ugo. Rozporz\u0105dzeniem MSW z 4 I 1922 r. o organizacji urz\u0119d\u00f3w \u015bledczych dotychczasowe struktury poddane zosta\u0142y kolejnej reorganizacji. Na podstawie nowych przepis\u00f3w z dniem 1 VII 1922 r. przy komendzie okr\u0119gowej utworzono ponownie urz\u0105d \u015bledczy. W zakresie czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowych jego personel przeprowadza\u0142 dochodzenia w sprawach najbardziej istotnych i wa\u017cnych. Dla w\u0142asnych potrzeb prowadzi\u0107 mia\u0142 tak\u017ce kronik\u0119 najwa\u017cniejszych wypadk\u00f3w, statystyk\u0119 przest\u0119pczo\u015bci i kontrol\u0119 protoko\u0142\u00f3w prowadzonych przez siebie spraw. Ca\u0142o\u015bciowo ujmowano to potem w miesi\u0119cznych i kwartalnych sprawozdaniach lub statystycznych wykazach.<\/span><\/p>\n

Odg\u00f3rnie naczelnik bia\u0142ostockiego urz\u0119du \u015bledczego nadzorowa\u0142 prac\u0119 dochodzeniow\u0105 podporz\u0105dkowanych mu jednostek terenowych, w kt\u00f3rych przeprowadza\u0107 mia\u0142 co pewien czas kontrolne inspekcje. Na obszarze okr\u0119gu utworzono w ten spos\u00f3b ekspozytury \u015bledcze w Bia\u0142ymstoku (dla pow. bia\u0142ostockiego, bielskiego i sok\u00f3lskiego), Grodnie (dla pow. grodzie\u0144skiego, wo\u0142kowyskiego, suwalskiego, augustowskiego, sejne\u0144skiego i bia\u0142owieskiego) i \u0141om\u017cy (dla pow. \u0142om\u017cy\u0144skiego, szczuczy\u0144skiego, kolne\u0144skiego, ostro\u0142\u0119ckiego, ostrowskiego i wysoko-mazowieckiego). W zakresie prowadzenia czynno\u015bci \u015bledczych ulokowane zosta\u0142y one wi\u0119c w trzech najwi\u0119kszych \u00f3wcze\u015bnie miastach wojew\u00f3dztwa. W sprawach dochodze\u0144 i \u015bledztwa kierownicy ekspozytur zale\u017cni byli ponadto od w\u0142adzy prokuratora, kt\u00f3remu sporz\u0105dzali systematyczne sprawozdania s\u0142u\u017cbowe dotycz\u0105ce zapobiegania, \u015bcigania i ujawniania przest\u0119pstw natury kryminalnej. Ich obowi\u0105zkiem by\u0142o r\u00f3wnie\u017c koordynowanie prac\u0105 najmniejszych jednostek w postaci agentur \u015bledczych, zatrudniaj\u0105cych w wyj\u0105tkowych przypadkach do 5-ciu odpowiednio przeszkolonych funkcjonariuszy. Dla utrzymania nale\u017cytego poziomu bezpiecze\u0144stwa powo\u0142ano je przy wszystkich istniej\u0105cych komendach powiatowych bia\u0142ostockiego okr\u0119gu PP. Ustalony na 1925 r. etat ni\u017cszych funkcjonariuszy s\u0142u\u017cby \u015bledczej woj. bia\u0142ostockiego przewidywa\u0142 zatrudnienie w jej organach \u0142\u0105cznie 71 policjant\u00f3w (5 st. przodownik\u00f3w, 10 przodownik\u00f3w, 13 st. posterunkowych i 43 posterunkowych).<\/span><\/p>\n

Gruntowna reforma organizacyjna przeprowadzona przez MSW w latach 1926-1927 zmieni\u0142a ostatecznie istniej\u0105cy stan struktur policji \u015bledczej we wszystkich okr\u0119gach. Wed\u0142ug nowego rozporz\u0105dzenia przy niekt\u00f3rych komendach powiatowych i komendach miast wydzielonych powo\u0142ywane mia\u0142y by\u0107 odt\u0105d wyspecjalizowane wydzia\u0142y \u015bledcze. G\u0142\u00f3wnym zadaniem nowopowsta\u0142ych jednostek by\u0142o przede wszystkim zapobieganie przest\u0119pstwom i ich urz\u0119dowe dochodzenie. W tym zakresie ich pracownicy pozostawali w bezpo\u015bredniej zale\u017cno\u015bci od w\u0142adz s\u0105dowych i prokuratorskich, stosuj\u0105c si\u0119 do odpowiednich przepis\u00f3w kodeksu post\u0119powania karnego. Formalnie wydzia\u0142y \u015bledcze by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 sk\u0142adow\u0105 miejscowej komendy powiatowej przy kt\u00f3rej zosta\u0142y utworzone. W drodze s\u0142u\u017cbowej podporz\u0105dkowane by\u0142y wi\u0119c kompetencjom jej komendanta. Na terenie bia\u0142ostockiego okr\u0119gu PP takie wydzia\u0142y powo\u0142ano pocz\u0105tkowo tylko w Bia\u0142ymstoku i Grodnie. W nast\u0119pnych latach rozporz\u0105dzeniem MSW utworzono je jeszcze w \u0141om\u017cy \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0(1. II. 1931 r.) i Bielsku Podlaskim (26.VIII.1935 r.).<\/span><\/p>\n

W ramach dalszych zmian strukturalnych przy Komendzie Wojew\u00f3dzkiej PP w Bia\u0142ymstoku zorganizowano na nowo urz\u0105d \u015bledczy. Najwa\u017cniejszymi czynno\u015bciami s\u0142u\u017cbowymi jego naczelnika by\u0142o instruowanie i koordynacja pracy wydzia\u0142\u00f3w \u015bledczych i innych jednostek policyjnych na terenie wojew\u00f3dztwa w zakresie s\u0142u\u017cby \u015bledczej. Funkcjonariuszy urz\u0119du obowi\u0105zywa\u0142o prowadzenie wszelkich czynno\u015bci rejestracyjno-po\u015bcigowych, a w szczeg\u00f3lnych przypadkach zajmowano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyja\u015bnianiem niekt\u00f3rych przest\u0119pstw kryminalnych. S\u0142u\u017cbowo ka\u017cda jednostka tego typu podporz\u0105dkowana by\u0142a komendantowi wojew\u00f3dzkiemu PP. Odpowiedzialn\u0105 funkcj\u0119 naczelnika bia\u0142ostockiej policji kryminalnej w okresie mi\u0119dzywojennym pe\u0142nili kolejno: Stanis\u0142aw Borczyk (1920-1924), J\u00f3zef Czuszkiewicz (1924-1927), Jan Szafra\u0144ski (1927-1928), Antoni \u0141abiak (1928-1936) i J\u00f3zef Maciejewski (1936-1939).<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n\n\n\t\t\n\t\t\t\t