{"id":63,"date":"2014-07-07T11:57:07","date_gmt":"2014-07-07T11:57:07","guid":{"rendered":"http:\/\/mwb.com.pl\/policja\/?page_id=63"},"modified":"2014-07-10T11:31:34","modified_gmt":"2014-07-10T11:31:34","slug":"trudne-poczatki-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mwb.com.pl\/policja\/?page_id=63","title":{"rendered":"Trudne pocz\u0105tki"},"content":{"rendered":"
\n
\n
\n

Powierzenie Policji Pa\u0144stwowej (dalej PP) obowi\u0105zku ochrony najwa\u017cniejszych d\u00f3br materialnych wsp\u00f3\u0142obywateli by\u0142o w okresie II Rzeczpospolitej dowodem specjalnego zaufania jakim spo\u0142ecze\u0144stwo obdarzy\u0142o jej funkcjonariuszy. Dla prawid\u0142owego wykonywania powierzonych \u00a0czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowych przyznano im wyj\u0105tkowe uprawnienia, jakich nie posiada\u0142 zwyk\u0142y obywatel pa\u0144stwa. Szczeg\u00f3\u0142owych przepis\u00f3w prawnych reguluj\u0105cych ka\u017cdorazowo tok s\u0142u\u017cbowego i pozas\u0142u\u017cbowego \u017cycia polskiego policjanta by\u0142o przed wojn\u0105 tak wiele, jak wiele stawianych by\u0142o mu jednocze\u015bnie wymaga\u0144. Dok\u0142adna znajomo\u015b\u0107 przepis\u00f3w prawa, prawid\u0142owa ich interpretacja i przestrzeganie umo\u017cliwia\u0142y w du\u017cym stopniu godne wype\u0142nianie na\u0142o\u017conych\u00a0 obowi\u0105zk\u00f3w. W swej codziennej pracy ka\u017cdy funkcjonariusz post\u0119powa\u0107 musia\u0142 zgodnie z wytyczonym kodeksem czternastu przykaza\u0144 s\u0142u\u017cbowych nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/span><\/p>\n

1. Honor i Ojczyzna \u2013 oto has\u0142a, kt\u00f3rymi w \u017cyciu Twoim masz si\u0119 kierowa\u0107.
\n2. Ojczyzna powierzy\u0142a Ci bro\u0144 i oczekuje, \u017ce b\u0119dziesz Jej godny.
\n3. Ojczyzna przyzna\u0142a Ci wyj\u0105tkowe prawa. Tych praw nie nadu\u017cywaj, gdy\u017c nie s\u0105 one przywilejem, lecz obowi\u0105zkiem, kt\u00f3ry sumiennie wype\u0142niasz w s\u0142u\u017cbie Narodu.
\n4. Przest\u0119pstwo jest nieszcz\u0119\u015bciem. Zachowaj si\u0119 wobec niego z powag\u0105 i ludzko\u015bci\u0105.
\n5. Pom\u00f3\u017c temu, kto Twej pomocy potrzebuje i obchod\u017a si\u0119 ze wszystkimi tak, jak by\u015b chcia\u0142, by si\u0119 z Tob\u0105 obchodzono.
\n6. B\u0105d\u017a odwa\u017cny, sumienny, ostro\u017cny i nie zawied\u017a nigdy zaufania prze\u0142o\u017conego. Nadu\u017cycie zaufania jest ha\u0144b\u0105. M\u00f3w prawd\u0119, gdy\u017c k\u0142amstwo jest tch\u00f3rzostwem.
\n7. Pami\u0119taj, \u017ce nosisz mundur. Jak Ci\u0119 widz\u0105, tak Ci\u0119 pisz\u0105. B\u0105d\u017a wi\u0119c zawsze schludnie i czysto ubrany i nie zaniedbuj wygl\u0105du zewn\u0119trznego.
\n8. \u017byj skromnie, zachowasz przez to niezale\u017cno\u015b\u0107. Nie przyjmuj \u017cadnych podarunk\u00f3w, gdy\u017c to zobowi\u0105zuje. Jako policjant nie mo\u017cesz mie\u0107 zobowi\u0105za\u0144. \u017bycie ponad stan jest ha\u0144b\u0105 i prowadzi do nieszcz\u0119\u015bcia. Pija\u0144stwo zabierze Ci ludzk\u0105 godno\u015b\u0107, staniesz si\u0119 po\u015bmiewiskiem rodak\u00f3w i zas\u0142u\u017cysz na pogard\u0119 dzieci.
\n9. Pami\u0119taj, \u017ce Ci\u0119 pods\u0142uchuj\u0105, wi\u0119c nie m\u00f3w publicznie o sprawach s\u0142u\u017cbowych. Zachowaj umiar w mowie.
\n10. B\u0105d\u017a w \u017cyciu i s\u0142u\u017cbie sprawiedliwy.
\n11. W wyst\u0105pieniach przeciwko wrogom Ojczyzny b\u0105d\u017a bezwzgl\u0119dny, pami\u0119taj jednak, \u017ce dobry \u017co\u0142nierz gardzi okrucie\u0144stwem.
\n12. Rozkaz\u00f3w prze\u0142o\u017conych s\u0142uchaj bezwzgl\u0119dnie, b\u0105d\u017a wzorem dla podw\u0142adnych, kt\u00f3rzy Ci\u0119 pilnie obserwuj\u0105. Je\u015bli \u017c\u0105dasz od innych, by byli dobrymi kolegami, pami\u0119taj sam o kole\u017ce\u0144stwie.
\n13. Miej pogard\u0119 dla pochlebc\u00f3w.
\n14. Pami\u0119taj, \u017ce jeste\u015b \u017co\u0142nierzem. Nie zaniedbuj \u0107wiczy\u0107 si\u0119 w \u017co\u0142nierskiej sprawno\u015bci i ucz si\u0119 ci\u0105gle, pami\u0119taj\u0105c o tym, \u017ce obywatele widz\u0105 w Tobie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry musi wiedzie\u0107 wszystko.<\/span><\/p>\n

Organizowanie pierwszych struktur bezpiecze\u0144stwa w niepodleg\u0142ej Polsce by\u0142o wynikiem wcze\u015bniejszych stara\u0144 polityk\u00f3w i dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych zmierzaj\u0105cych do utworzenia og\u00f3lnopa\u0144stwowej s\u0142u\u017cby policyjnej, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem mia\u0142o by\u0107 zapewnienie bezpiecze\u0144stwa publicznego w\u015br\u00f3d szerokich mas spo\u0142ecznych. Powsta\u0142e spontanicznie za czas\u00f3w niemieckiej i austro-w\u0119gierskiej okupacji r\u00f3\u017cnorodne organizacje obywatelskie mia\u0142y pocz\u0105tkowo dwojaki charakter. Jedne z nich reprezentowa\u0142y bowiem wy\u0142\u0105cznie interesy partii politycznych, drugie za\u015b mia\u0142y charakter obywatelskich instytucji samorz\u0105dowych. Odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci w listopadzie 1918 r. postawi\u0142o wi\u0119c formuj\u0105ce si\u0119 od podstaw w\u0142adze pa\u0144stwowe w obliczu wa\u017cnego problemu, jakim by\u0142o powo\u0142anie jednolitego dla ca\u0142ego kraju organu bezpiecze\u0144stwa. 5 XII 1918 r. istniej\u0105ca dot\u0105d Milicja Ludowa Polskiej Partii Socjalistycznej dekretem Tymczasowego Naczelnika Pa\u0144stwa zosta\u0142a upa\u0144stwowiona, staj\u0105c si\u0119 odt\u0105d g\u0142\u00f3wn\u0105 organizacj\u0105 policyjn\u0105 w pa\u0144stwie. Jednak spos\u00f3b jej dzia\u0142ania wywar\u0142 w spo\u0142ecze\u0144stwie polskim og\u00f3ln\u0105 niech\u0119\u0107 i brak wi\u0119kszego zaufania. Aby zapobiec dalszemu spadkowi stanu bezpiecze\u0144stwa wewn\u0119trznego powo\u0142ano dodatkowo 9 I 1919 r. Policj\u0119 Komunaln\u0105, kt\u00f3ra zast\u0119powa\u0142a dotychczasowe organizacje o charakterze samorz\u0105dowym tj. milicje miejskie i powiatowe.<\/span><\/p>\n

W toku funkcjonowania terenowych struktur Milicji Ludowej i Policji Komunalnej na polecenie Ministerstwa Spraw Wewn\u0119trznych (dalej MSW) kpt. Kazimierz M\u0142odzianowski rozpocz\u0105\u0142 proces podporz\u0105dkowywania obu organ\u00f3w jednej komendzie, przemianowanej w czerwcu 1919 r. na Komend\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa. Prowadzone dalej pod kierownictwem W\u0142adys\u0142awa Henszla prace organizacyjne przyczyni\u0142y si\u0119 ostatecznie do powo\u0142ania ustaw\u0105 sejmow\u0105 z 24 VII 1919 r. Policji Pa\u0144stwowej, jako jedynej scentralizowanej instytucji bezpiecze\u0144stwa, odpowiedzialnej za porz\u0105dek publiczny na obszarze ca\u0142ego kraju. Ostateczna unifikacja jej struktur we wszystkich wojew\u00f3dztwach zako\u0144czona zosta\u0142a pod koniec 1920 r. Jedynie policja Litwy \u015arodkowej znajdowa\u0142a si\u0119 w stadium organizacyjnym i dopiero wiosn\u0105 1922 r. wesz\u0142a w sk\u0142ad og\u00f3lnej struktury policyjnej jako jej XVI okr\u0119g. Natomiast policja wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego do wrze\u015bnia 1939 r. funkcjonowa\u0142a w znacznej mierze jako jednostka autonomiczna, wzoruj\u0105c si\u0119 na og\u00f3lnych przepisach prawno-organizacyjnych Policji Pa\u0144stwowej.<\/span><\/p>\n

Pierwsze organizacje policyjne na terenie wojew\u00f3dztwa bia\u0142ostockiego zorganizowano na Suwalszczy\u017anie. Korzystaj\u0105c z jawnego przyzwolenia niemieckiego okupanta ju\u017c w po\u0142owie listopada 1918 uda\u0142o si\u0119 miejscowym Polakom powo\u0142a\u0107 w Suwa\u0142kach Tymczasow\u0105 Rad\u0119 Obywatelsk\u0105 Okr\u0119gu Suwalskiego (dalej TROOS). Jako legalny organ przedstawicielstwa ludno\u015bci polskiej przejmowa\u0142a ona stopniowo w swoje r\u0119ce cywiln\u0105 w\u0142adz\u0119 administracyjn\u0105 na terenie powiatu suwalskiego, augustowskiego i po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci sejne\u0144skiego. Dzi\u0119ki jej wysi\u0142kom do ko\u0144ca okupacji niemieckiej uda\u0142o si\u0119 utworzy\u0107 Tymczasowe Rady Powiatowe w Augustowie i Suwa\u0142kach, pe\u0142ni\u0105cych niejako rol\u0119 samorz\u0105dowych sejmik\u00f3w powiatowych. Zorganizowano tak\u017ce terenowe zarz\u0105dy le\u015bne i wodne oraz urz\u0119dy inspektor\u00f3w szkolnych, skarbowych, rolnych, zdrowia itp. Tworzenie polskiej w\u0142adzy na tym terenie prowadzone by\u0142o w oparciu o wytyczne instrukcje centralnych w\u0142adz z Warszawy, kt\u00f3re do pomocy przys\u0142a\u0142y swoich pe\u0142nomocnik\u00f3w w osobie komisarzy rz\u0105du polskiego (p\u00f3\u017aniejsi starostowie).<\/span><\/p>\n

Du\u017cym sukcesem TROOS by\u0142o r\u00f3wnie\u017c utworzenie pierwszych zal\u0105\u017ck\u00f3w struktur bezpiecze\u0144stwa w postaci Milicji Miejskiej, maj\u0105cej zapewnia\u0107 porz\u0105dek publiczny nie tylko w wi\u0119kszych miastach ( Suwa\u0142ki, August\u00f3w), ale i na terenie trzech powiat\u00f3w Suwalszczyzny. Z chwil\u0105 powo\u0142ania Policji Komunalnej jako samorz\u0105dowego organu bezpiecze\u0144stwa publicznego dotychczasowe struktury milicyjne w tych powiatach przekszta\u0142cone zosta\u0142y na prze\u0142omie stycznia i lutego 1919 r. w terenowe struktury Policji Komunalnej. Pierwszym komendantem powiatowym w Suwa\u0142kach mianowany zosta\u0142 komisarz Wac\u0142aw D\u0105browski. Analogiczn\u0105 funkcj\u0119 w powiecie augustowskim obj\u0105\u0142 komisarz Jan \u017burawicz.<\/span><\/p>\n

Wszyscy ch\u0119tni do pracy w szeregach tworzonej policji powinni byli z\u0142o\u017cy\u0107 w komendzie miasta odpowiednie podania, gdzie pod uwag\u0119 brano przede wszystkim wiek, wyznanie i wykszta\u0142cenie kandydata. Wymagania te poparte musia\u0142y by\u0107 \u00a0dodatkowo pozytywn\u0105 opini\u0105 dw\u00f3ch wsp\u00f3\u0142obywateli miasta. Pierwsze\u0144stwo w otrzymaniu pracy mia\u0142y jedynie te osoby, kt\u00f3re odby\u0142y wcze\u015bniej obowi\u0105zkow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wojskow\u0105 w jednej z armii zaborczych.<\/span><\/p>\n

Wykonywanie obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych przez milicjant\u00f3w i policjant\u00f3w w czasie okupacyjnych rz\u0105d\u00f3w niemieckich na Suwalszczy\u017anie nale\u017ca\u0142o do zada\u0144 niezwykle uci\u0105\u017cliwych i niebezpiecznych. Wobec zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 coraz bardziej liczby przest\u0119pstw i rabunk\u00f3w jeszcze w styczniu 1919 r. wi\u0119kszo\u015b\u0107 funkcjonariuszy suwalskiej milicji wyposa\u017cono w bro\u0144 paln\u0105. Du\u017co zamieszania w skutecznej walce z lichw\u0105 i przemytem wprowadza\u0142y same w\u0142adze niemieckie, kt\u00f3re tak naprawd\u0119 nie tolerowa\u0142y na okupowanym przez siebie terytorium \u017cadnych organ\u00f3w polskiej w\u0142adzy. Jej istnienie po\u0142owicznie tylko uznawano, momentami nie liczono si\u0119 z ni\u0105 zupe\u0142nie. Zdemoralizowane grupy niemieckich \u017co\u0142nierzy niejednokrotnie dla wywo\u0142ania burd i bijatyk dokonywa\u0142y samowolnych napad\u00f3w na posterunki policji i pe\u0142ni\u0105cych w nich s\u0142u\u017cb\u0119 funkcjonariuszy. Do takiego zaj\u015bcia dosz\u0142o m.in. 25 VII 1919 r. w Suwa\u0142kach, gdzie do miejscowego urz\u0119du policji wtargn\u0119\u0142a grupa uzbrojonych \u017co\u0142nierzy niemieckich, kt\u00f3ra po zabraniu broni i dotkliwym pobiciu kilku policjant\u00f3w polskich wypu\u015bci\u0142a z miejscowego aresztu podejrzanych o rabunek i kradzie\u017c przest\u0119pc\u00f3w. Podobny incydent powt\u00f3rzy\u0142 si\u0119 ponownie nast\u0119pnego dnia przy jednoczesnym wsparciu \u017co\u0142nierzy litewskich. Przypadki odbierania broni polskim policjantom na s\u0142u\u017cbie oraz brutalne ekscesy z udzia\u0142em niemieckich \u017co\u0142nierzy zdarza\u0142y si\u0119 bardzo cz\u0119sto przez ca\u0142y okres ich pobytu na suwalskiej ziemi.<\/span><\/p>\n

Du\u017ce zas\u0142ugi w tworzeniu policji na terenie Augustowa i jego najbli\u017cszych okolic odda\u0142 jej komendant Jan \u017burawicz. Wed\u0142ug jego meldunk\u00f3w okupanci niemieccy podburzali celowo miejscow\u0105 ludno\u015b\u0107 do wyst\u0105pie\u0144 przeciwko formuj\u0105cej si\u0119 na tym terenie w\u0142adzy polskiej. M. in. w Sopo\u0107kiniach uzbrojeni przez nich \u017bydzi usun\u0119li miejscow\u0105 policj\u0119 u\u017cywaj\u0105c do tego celu przemocy. W pozosta\u0142ych gminach powiatu augustowskiego powo\u0142ane posterunki policyjne funkcjonowa\u0142y na og\u00f3\u0142 bez wi\u0119kszych zak\u0142\u00f3ce\u0144. Wi\u0119ksze trudno\u015bci w utrzymaniu bezpiecze\u0144stwa publicznego w powiecie pojawi\u0142y si\u0119 jednak na pocz\u0105tku czerwca 1919 r., kiedy to nieoczekiwanie w\u0142adze niemieckie cofn\u0119\u0142y wszystkie dotychczasowe pozwolenia na bro\u0144, wydane wcze\u015bniej na potrzeby augustowskiej policji. Dodatkowo 27 VI 1919 r. w samym Augustowie dosz\u0142o do brutalnego napadu niemieckich \u017co\u0142nierzy na gmach policji, podczas kt\u00f3rego dotkliwie pobito komisarza \u017burawicza i kilkunastu jego podkomendnych. W przeci\u0105gu dw\u00f3ch ostatnich miesi\u0119cy niemieckiej okupacji na terenie powiatu podobnych przypadk\u00f3w odnotowano jeszcze kilkana\u015bcie.<\/span><\/p>\n

Tworzenie polskiej administracji pa\u0144stwowej na terenie powiatu sejne\u0144skiego rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 dopiero we wrze\u015bniu 1919 r. Przyczyn\u0105 op\u00f3\u017anienia by\u0142a okupacja tych ziem przez oddzia\u0142y litewskie, kt\u00f3re samowolnie zacz\u0119\u0142y wprowadza\u0107 na kontrolowanym przez siebie obszarze w\u0142asn\u0105 administracj\u0119 pa\u0144stwow\u0105. Doprowadzi\u0142o to 22 VIII 1919 r. do zbrojnego wyst\u0105pienia miejscowych si\u0142 Polskiej Organizacji Wojskowej przeciwko Litwinom, kt\u00f3rych po kilku dniach walk odrzucono przy pomocy strzelc\u00f3w 41. suwalskiego pu\u0142ku za ustalon\u0105 wcze\u015bniej przez pa\u0144stwa Ententy tymczasow\u0105 lini\u0119 demarkacyjn\u0105. 30 VIII 1919 r. do Sejn przyby\u0142 oddelegowany w to miejsce wcze\u015bniej przez rz\u0105d polski komisarz Boles\u0142aw Herbaczewski, kt\u00f3ry z racji posiadanego stanowiska rozpocz\u0105\u0142 z miejsca formowanie pierwszych urz\u0119d\u00f3w polskiej w\u0142adzy na terenie tego powiatu. Na jego polecenie zorganizowano na terenie miasta i powiatu prowizoryczne posterunki Policji Pa\u0144stwowej, kt\u00f3re od tej pory mia\u0142y nieustannie czuwa\u0107 nad spokojem i bezpiecze\u0144stwem w\u015br\u00f3d miejscowej ludno\u015bci polskiej i litewskiej.<\/span><\/p>\n

W podobnych warunkach odbywa\u0142o si\u0119 instalowanie polskiej administracji pa\u0144stwowej na terenie Bia\u0142egostoku i jego najbli\u017cszych okolic. Do po\u0142owy lutego 1919 r. miasto znajdowa\u0142o si\u0119 pod zarz\u0105dem niemieckich w\u0142adz okupacyjnych, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142y je wraz z ostatnimi transportami \u017co\u0142nierzy swojej armii w dniu 19 II 1919 r. Jeszcze w grudniu 1918 r. w\u0142adze centralne z Warszawy przys\u0142a\u0142y do Bia\u0142egostoku cywilnego komisarza rz\u0105du w osobie Ignacego Mrozowskiego, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z miejscowym Centralnym Komitetem Narodowym Ziemi Bia\u0142ostockiej zacz\u0105\u0142 przejmowa\u0107 w\u0142adz\u0119 z r\u0105k dotychczasowego okupanta. Dwutorowo\u015b\u0107 rz\u0105d\u00f3w w mie\u015bcie doprowadzi\u0142a jedynie do jeszcze wi\u0119kszego chaosu ni\u017c by\u0142 dotychczas. Napady, rabunki i grabie\u017ce b\u0119d\u0105ce dzie\u0142em zrewoltowanych grup niemieckich \u017co\u0142dak\u00f3w by\u0142y w owym czasie zwyk\u0142\u0105 codzienno\u015bci\u0105. Tragiczn\u0105 sytuacj\u0119 miasta pot\u0119gowa\u0142a dodatkowo coraz silniejsza agitacja miejscowych komunist\u00f3w, nawo\u0142uj\u0105cych ludno\u015b\u0107 do wyst\u0105pie\u0144 przeciwko tworzonej z takim trudem polskiej w\u0142adzy. Prowadzone w tym samym czasie polsko-niemieckie rokowania w sprawie zako\u0144czenia ewakuacji oddzia\u0142\u00f3w Ober-Ostu do Prus Wschodnich przynios\u0142y \u00a0d\u0142ugo oczekiwany rezultat. Ostatnie niemieckie oddzia\u0142y wojskowe opu\u015bci\u0142y Bia\u0142ystok 19 II 1919 r. W kilka godzin po nich do miasta wkroczy\u0142y pierwsze jednostki polskie z grupy operacyjnej p\u0142k. Stanis\u0142awa Dziewulskiego. Od tego momentu rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 niczym niezak\u0142\u00f3cony proces\u00a0 powo\u0142ywania podstawowych urz\u0119d\u00f3w administracji specjalnej dla przysz\u0142ego wojew\u00f3dztwa z siedzib\u0105 w Bia\u0142ymstoku.<\/span><\/p>\n

Obok obowi\u0105zku zorganizowania pa\u0144stwowego aparatu administracyjnego komisarz Mrozowski wyda\u0142 r\u00f3wnie\u017c polecenie natychmiastowego przeprowadzania koniecznych zmian w istniej\u0105cych, lecz s\u0142abo jak dot\u0105d funkcjonuj\u0105cych, strukturach utrzymuj\u0105cych \u0142ad i porz\u0105dek publiczny na terenie miasta. Z jego inicjatywy 10 II 1919 r. zarz\u0105dzono reorganizacj\u0119 personaln\u0105 i strukturaln\u0105 miejscowej Milicji Miejskiej. Jej nowym szefem mianowano Henryka Literera, a obowi\u0105zki zast\u0119pcy powierzono Mieczys\u0142awowi Konopi\u0144skiemu. Do walki z rosn\u0105c\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105 utworzono specjalny Wydzia\u0142 Kryminalny, kt\u00f3rego naczelnikiem zosta\u0142 Karol Hepner. Do s\u0142u\u017cby w czterech dzia\u0142aj\u0105cych cyrku\u0142ach milicyjnych (komisariaty policji) przeprowadzono jednoczesne zapisy dla nowych kandydat\u00f3w. Do normalnych etat\u00f3w brakowa\u0142o bowiem \u0142\u0105cznie oko\u0142o 150 ludzi.<\/span><\/p>\n

Jednym z g\u0142\u00f3wnym zada\u0144 komisarzy cyrku\u0142owych by\u0142a ustawiczna kontrola prawid\u0142owego wykonywania obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych przez podkomendnych milicjant\u00f3w. We wszystkich urz\u0119dach milicyjnych wprowadzono sta\u0142e, ca\u0142odobowe dy\u017cury, w celu zapewnienia i utrzymania na wysokim poziomie stanu bezpiecze\u0144stwa w mie\u015bcie. Wed\u0142ug instrukcji s\u0142u\u017cbowych udzielanych przez komisarzy podw\u0142adnym posterunkowym obszar ka\u017cdego cyrku\u0142u musia\u0142 by\u0107 stale kontrolowany przez kilkuosobowe patrole. Wszelkie raporty sytuacyjne z obchod\u00f3w, zaj\u015b\u0107 lub kradzie\u017cy mia\u0142y nap\u0142ywa\u0107 z ka\u017cdego cyrku\u0142u do szefa milicji codziennie do godziny 20:00 wieczorem. Tre\u015b\u0107 kolejnych rozkaz\u00f3w dziennych musia\u0142a by\u0107 przepisowo znana wszystkim milicjantom. W razie niezrozumienia kt\u00f3regokolwiek z rozporz\u0105dze\u0144 wszelkich wyja\u015bnie\u0144 udziela\u0107 im mieli odpowiedzialni za to cyrku\u0142owi komisarze. Wed\u0142ug kolejnych instrukcji szefa bia\u0142ostockiej Milicji Miejskiej wszystkich zatrzymanych i podejrzanych o przest\u0119pstwo nale\u017ca\u0142o odsy\u0142a\u0107 bez przeprowadzania \u015bledztwa do gmachu Wydzia\u0142u Kryminalnego, kt\u00f3ry czynny by\u0142 ca\u0142\u0105 dob\u0119. Za samowolne opuszczenie posterunku lub porzucenie s\u0142u\u017cby wszystkim milicjantom grozi\u0142o poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci karnej i surowego wyroku. Tak\u017ce niewykonanie kt\u00f3regokolwiek z polece\u0144 prze\u0142o\u017conego karane by\u0142o natychmiastowym wydaleniem z szereg\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dla jednolitego wygl\u0105du i wizerunku szeregowi milicjanci zobowi\u0105zani byli do noszenia karabin\u00f3w na lewym ramieniu, kolb\u0105 do do\u0142u, podtrzymuj\u0105c lew\u0105 d\u0142oni\u0105 za pasek na wysoko\u015bci piersi. Bro\u0144 paln\u0105 po zako\u0144czonej s\u0142u\u017cbie patrolowej pozostawiano odpowiednio w cyrku\u0142ach. Przepisowe umundurowanie jak na razie jeszcze nie obowi\u0105zywa\u0142o, gdy\u017c takowego komenda miasta w swoich magazynach zupe\u0142nie nie posiada\u0142a. Od ka\u017cdego posterunkowego wymagano tylko schludnego, lecz czystego wygl\u0105du zewn\u0119trznego. Dla \u0142atwiejszego rozpoznawania si\u0119 na prawym r\u0119kawie kurtki noszono bia\u0142e opaski. Na ka\u017cdej z nich znajdowa\u0142 si\u0119 wyra\u017anie ostemplowany i dobrze widoczny numer ewidencyjny. Za wygl\u0105d ka\u017cdego funkcjonariusza odpowiedzialny by\u0142 jego bezpo\u015bredni prze\u0142o\u017cony komendant cyrku\u0142u.<\/span><\/p>\n

Z dniem 1 III 1919 r. dotychczasowe struktury Milicji Miejskiej przekszta\u0142cone zosta\u0142y w organa Policji Komunalnej, odpowiedzialnej od tej pory za bezpiecze\u0144stwo i porz\u0105dek publiczny na terenie Bia\u0142egostoku i jego najbli\u017cszych okolic. Kierownictwo zarz\u0105du zreorganizowanej policji na sta\u0142e przenios\u0142o si\u0119 do budynku przy ul. Warszawskiej 3, gdzie z miejsca przyst\u0105piono do pracy biurowej, przyjmowania i za\u0142atwiania spraw pierwszych interesant\u00f3w. Naczelnikiem Policji Komunalnej na m. Bia\u0142ystok mianowany zosta\u0142 by\u0142y pu\u0142kownik armii rosyjskiej W\u0142adys\u0142aw Songaj\u0142o. Dotychczasowy szef Milicji Miejskiej Henryk Literer otrzyma\u0142 funkcj\u0119 oficera inspekcyjnego zarz\u0105du policji, odpowiedzialnego za kontrol\u0119 i prac\u0119 poszczeg\u00f3lnych cyrku\u0142\u00f3w, kierowanych po zreformowaniu przez tzw. komisarzy okr\u0119gowych. Inspekcj\u0105 pracy urz\u0119dnik\u00f3w w zarz\u0105dzie zajmowa\u0142 si\u0119 natomiast Mieczys\u0142aw Konopi\u0144ski. Kierownictwo Wydzia\u0142u Kryminalnego pozosta\u0142o nadal w r\u0119kach Karola Hepnera. W ramach reorganizacji piastuj\u0105cy w milicji stanowiska rewirowych otrzymali w nowej organizacji policyjnej wojskowe stopnie sier\u017cant\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Do obowi\u0105zk\u00f3w Policji Komunalnej, obok typowych dla niej czynno\u015bci policyjno-porz\u0105dkowych, nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c usuni\u0119cie w pierwszej kolejno\u015bci \u015blad\u00f3w by\u0142ej okupacji niemieckiej. W ci\u0105gu trzech dni od ukazania si\u0119 rozkazu dow\u00f3dcy bia\u0142ostockiego garnizonu \u00a0wojskowego musia\u0142y niezw\u0142ocznie znikn\u0105\u0107 z ulic miasta i witryn budynk\u00f3w wszystkie szyldy reklamowe pisane w j\u0119zyku niemieckim. Za wykonanie powy\u017cszego odpowiedzialni byli pod gro\u017ab\u0105 wysokiej grzywny wszyscy komisarze okr\u0119gowi. Do 15 III 1919 r. na budynkach handlowych i administracyjnych miasta pojawi\u0142y si\u0119 nowe tablice informacyjne, pisane w j. polskim, \u017cydowskim i rosyjskim. Tak\u017ce chodniki, ulice i wszystkie place na polecenie policji utrzymywane mia\u0142y by\u0107 przez mieszka\u0144c\u00f3w we wzorowym porz\u0105dku. \u015acis\u0142y nadz\u00f3r policyjny utrzymywano tak\u017ce nad wszelkiego rodzaju kawiarniami i restauracjami, w kt\u00f3rych pod gro\u017ab\u0105 surowych kar zakazano handlu alkoholami.<\/span><\/p>\n

Mimo wielu niedogodno\u015bci w\u0142adze policyjne Bia\u0142egostoku zadawa\u0142y sobie dobrze spraw\u0119 z tego do czego zosta\u0142y tak naprawd\u0119 powo\u0142ane. Utrzymanie bezpiecze\u0144stwa publicznego oraz walka ze stale rosn\u0105c\u0105 przest\u0119pczo\u015bci\u0105 kryminaln\u0105 by\u0142y bowiem podstawowymi czynno\u015bciami policji, kt\u00f3re trzeba by\u0142o wykonywa\u0107 na bie\u017c\u0105co. Motywowa\u0142o to po\u015brednio w pewnym stopniu prawid\u0142ow\u0105 prac\u0119 poszczeg\u00f3lnych cyrku\u0142\u00f3w. Wyniki, a zw\u0142aszcza spos\u00f3b ich dzia\u0142ania, zale\u017ca\u0142y jednak od stopnia zorganizowania codziennego trybu pracy ka\u017cdego policjanta przez jego prze\u0142o\u017conego komisarza okr\u0119gowego. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 chocia\u017cby trzymiesi\u0119czna dzia\u0142alno\u015b\u0107 bia\u0142ostockiej policji kryminalnej, kierowanej od samego pocz\u0105tku przez zdolnego niew\u0105tpliwie na tym polu komisarza Hepnera. Dzi\u0119ki jego umiej\u0119tno\u015bciom i niespo\u017cytej energii w sterowaniu prac\u0105 dochodzeniow\u0105 funkcjonariuszy Wydzia\u0142y Kryminalnego osi\u0105gni\u0119to doskona\u0142e wyniki: ponad 180 podejrzanym osobom udowodniono udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnego typu przest\u0119pstwach.<\/span><\/p>\n

W pierwszych dniach lipca 1919 r. do Bia\u0142egostoku przyby\u0142 komisarz J\u00f3zef Lewandowski. Z ramienia MSW przeprowadzi\u0107 mia\u0142 on kolejn\u0105 reorganizacj\u0119 struktur miejskiej i powiatowej policji bia\u0142ostockiej. Otrzyma\u0142 tak\u017ce polecenie sformowania odpowiednich urz\u0119d\u00f3w policyjnych na obszarze powiatu bielskiego i sok\u00f3lskiego, kt\u00f3rych do tej pory nie zdo\u0142ano jeszcze formalnie zorganizowa\u0107. Na ich terenie wprowadzono prowizorycznie dzia\u0142aj\u0105ce zarz\u0105dy gminne, a wraz z nimi 3-4 osobowe obsady posterunk\u00f3w komunalnej policji.<\/span><\/p>\n

W tym samym czasie prowadzone w Warszawie prace przygotowawcze nad stworzeniem jednolitej dla ca\u0142ego kraju s\u0142u\u017cby policyjnej stopniowo dobiega\u0142y ko\u0144ca. W projekcie planowanej Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa nie przewidywano utworzenia odr\u0119bnego okr\u0119gu bia\u0142ostockiego. W jego miejsce zak\u0142adano natomiast powo\u0142anie komendy V okr\u0119gu w \u0141om\u017cy, kt\u00f3rej komendantowi podlega\u0107 mia\u0142y nast\u0119puj\u0105ce obwody: bia\u0142ostocki, bielski, kolne\u0144ski, \u0142om\u017cy\u0144ski, mazowiecki, ostro\u0142\u0119cki, ostrowski, sok\u00f3lski, szczuczy\u0144ski, augustowski, sejne\u0144ski i suwalski. Po dw\u00f3ch miesi\u0105cach prac \u00a0rz\u0105dowej komisji administracyjnej, uchwa\u0142\u0105 sejmow\u0105 z 24 VII 1919 r., w miejsce proponowanej Stra\u017cy Bezpiecze\u0144stwa, powo\u0142ano jednak Policj\u0119 Pa\u0144stwow\u0105, jako jedyn\u0105, scentralizowan\u0105 instytucj\u0119 policyjn\u0105, stoj\u0105c\u0105 na stra\u017cy wewn\u0105trzpa\u0144stwowego porz\u0105dku publicznego. W zakresie spraw bezpiecze\u0144stwa i czynno\u015bci wykonawczych stworzone organa policyjne podlega\u0142y terenowym przedstawicielom administracji pa\u0144stwowej tj. starostom i wojewodom. W hierarchii struktur policyjnych na szczeblu wojew\u00f3dztwa dzia\u0142a\u0142y komendy okr\u0119gowe, a w powiatach odpowiednio komendy powiatowe. Najmniejszymi kom\u00f3rkami organizacyjnymi by\u0142y na terenie miast komisariaty, a na obszarze gmin posterunki. Korpus osobowy Policji Pa\u0144stwowej podzielony zosta\u0142 na dwie grupy funkcjonariuszy: wy\u017cszych i ni\u017cszych. Do pierwszej zaliczano oficer\u00f3w policji w osobie komendanta g\u0142\u00f3wnego, jego zast\u0119pc\u0119 w stopniu nadinspektora, inspektora, podinspektora, nadkomisarza, komisarza, podkomisarza i aspiranta. Ni\u017csza grupa funkcjonariuszy to podoficerowie i szeregowi policji: st. przodownik, przodownik, st. posterunkowy i posterunkowy. Ka\u017cdy z kandydat\u00f3w do s\u0142u\u017cby w szeregach Policji Pa\u0144stwowej spe\u0142nia\u0107 mia\u0142a nast\u0119puj\u0105ce wymagania: wiek 23-25 lat, nieskazitelna przesz\u0142o\u015b\u0107, dobra sprawno\u015b\u0107 fizyczna, polskie obywatelstwo, znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyka polskiego oraz umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i pisania.<\/span><\/p>\n

Z chwil\u0105 ustanowienia og\u00f3lnopa\u0144stwowej s\u0142u\u017cby policyjnej wszelkie dotychczas istniej\u0105ce organizacje porz\u0105dkowe przestawa\u0142y formalnie istnie\u0107, a ich terenowe struktury przekszta\u0142cone zosta\u0142y w organa Policji Pa\u0144stwowej. Na mocy ustawy sejmowej o podziale terytorialnym ziem b. Kr\u00f3lestwa Polskiego 2 VIII 1919 r. powo\u0142ano wojew\u00f3dztwo bia\u0142ostockie. W jego sk\u0142ad wesz\u0142o 12 powiat\u00f3w: augustowski, bia\u0142ostocki, bielski, kolne\u0144ski, \u0142om\u017cy\u0144ski, ostrowski, ostro\u0142\u0119cki, sejne\u0144ski, suwalski, sok\u00f3lski, szczuczy\u0144ski i wysoko-mazowiecki. W lutym 1921 r. do istniej\u0105cego stanu do\u0142\u0105czono jeszcze powiaty: bia\u0142owieski, grodzie\u0144ski i wo\u0142kowyski. Wed\u0142ug obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w prawnych o sprawach bezpiecze\u0144stwa publicznego na terenie wojew\u00f3dztwa i ewentualnym u\u017cyciu oddzia\u0142\u00f3w policji i jej rezerw decydowa\u0142 wojewoda. Kontrol\u0119 jej dzia\u0142ania urz\u0119dowo przeprowadza\u0107 mia\u0142 I Departament Prezydialny Urz\u0119du Wojew\u00f3dzkiego w Bia\u0142ymstoku, kt\u00f3ry formalne zacz\u0105\u0142 funkcjonowa\u0107 dopiero w lutym 1920 r.<\/span><\/p>\n

Utworzenie wojew\u00f3dztwa z siedzib\u0105 w Bia\u0142ymstoku da\u0142o r\u00f3wnie\u017c prawn\u0105 podstaw\u0119 do powo\u0142ania przez Komendanta G\u0142\u00f3wnego PP w dniu 20 VIII 1919 r. V bia\u0142ostockiego okr\u0119gu PP. Nominacj\u0105 nr 19665 ministra spraw wewn\u0119trznych z 21 VIII 1919 r. obowi\u0105zki jego komendanta obj\u0105\u0142 23 IX 1919 r. inspektor Henryk Jasie\u0144ski. W swym pierwszym rozkazie dziennym z 26 IX 1919 r. poinformowa\u0142 on podleg\u0142ych komendant\u00f3w powiatowych i ich szeregowych funkcjonariuszy o ustanowieniu w Bia\u0142ymstoku siedziby Komendy Okr\u0119gowej PP przy ul. Warszawskiej 51. Pierwsze czynno\u015bci s\u0142u\u017cbowe rozpocz\u0119\u0142a ona zgodnie z jego wytycznymi w dniu 1 X 1919 r.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n

\n\n\n\t\t\n\t\t\t\t