{"id":9,"date":"2017-10-14T17:34:37","date_gmt":"2017-10-14T15:34:37","guid":{"rendered":"http:\/\/mwb.com.pl\/pilsudskichronologicznie\/?page_id=9"},"modified":"2017-11-22T13:41:58","modified_gmt":"2017-11-22T12:41:58","slug":"kalendarium","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/mwb.com.pl\/pilsudskichronologicznie\/","title":{"rendered":"Kalendarium"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n
\"czekaj\"<\/div>
1<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

5 grudnia 1868 roku<\/a><\/h2>

J\u00f3zef Klemens Pi\u0142sudski, czwarte dziecko J\u00f3zefa (1833-1902) i Marii z domu Billewicz (1842-1884), \u015bwi\u0119tuje pierwsze urodziny.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

2<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

25 wrze\u015bnia 1869 roku<\/a><\/h2>

J\u00f3zef Pi\u0142sudski nie jest ju\u017c najm\u0142odszy w domu \u2013 na \u015bwiat przychodzi jego brat Adam.<\/p>\n

<\/p>\n

[J\u00f3zef Pi\u0142sudski pochodzi\u0142 z wielodzietnej rodziny; mia\u0142 troje starszego rodze\u0144stwa: Helen\u0119 (ur. 1864), Zofi\u0119 (ur. 1865), Bronis\u0142awa (ur. 1866) oraz m\u0142odsz\u0105 \u00f3semk\u0119: Adama (ur. 1869), Kazimierza (ur. 1871), Mari\u0119 (ur. 1873), Jana (ur. 1876), Ludwik\u0119 (ur. 1879), Kacpra (ur. 1881) i zmar\u0142e w niemowl\u0119ctwie bli\u017ani\u0119ta Piotra i Teodor\u0119 (ur. 1882)]<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

3<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1870 rok<\/a><\/h2>

W rodzinnym maj\u0105tku Pi\u0142sudskich \u2013 Zu\u0142owie (w powiecie \u015bwi\u0119cia\u0144skim, po\u0142o\u017conym w odleg\u0142o\u015bci ok. 60 km na p\u00f3\u0142noc od Wilna) trwa dzieci\u0144stwo J\u00f3zefa, kt\u00f3re on sam w przysz\u0142o\u015bci okre\u015bli mianem \u201esielskiego\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"Pi\u0142sudski
\n 
\n\u201eDu\u017cy modrzewiowy dw\u00f3r \u2013 wewn\u0105trz dwana\u015bcie obszernych pokoi, portrety przodk\u00f3w na \u015bcianach, dooko\u0142a dworu blok zabudowa\u0144 folwarcznych i przemys\u0142owych; przed oszklonym gankiem wielki gazon [du\u017cy, ozdobny trawnik w kszta\u0142cie prostok\u0105ta, ko\u0142a lub owalu znajduj\u0105cy si\u0119 na podje\u017adzie], za nim brama wjazdowa z herbowymi tarczami; na lewo od gazonu sady owocowe i ogrody; nie szeroka lecz wartka i g\u0142\u0119boka Mera [rzeka] otacza\u0142a dw\u00f3r malowniczym p\u00f3\u0142kolem; (\u2026) wzd\u0142u\u017c Mery ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 drugi sad i pi\u0119kna aleja \u015bwierkowa, poza tym \u0142\u0105czy\u0142y dw\u00f3r z rzek\u0105 szeregi starych lip; malowniczym zak\u0105tkiem by\u0142 pag\u00f3rek; zadrzewiony, tu\u017c nad rzek\u0105. Zaraz za folwarkiem ci\u0105gn\u0119\u0142y si\u0119 lasy; w g\u0142\u0119bi tworz\u0105ce ju\u017c raczej puszcz\u0119;\u00a0 w lesie tym, w odleg\u0142o\u015bci paru kilometr\u00f3w od dworu, chowa\u0142o si\u0119 du\u017ce jezioro \u201ePiorun\u201d (w: A. Garlicki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski 1867-1935, Warszawa 1988, s. 9)
\n <\/p>\n

Fotografia: Maj\u0105tek rodzinny Pi\u0142sudskich w Zu\u0142owie, Imperium Rosyjskie, ok. 1870 r., w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., s. 5, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
4<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1871 rok<\/a><\/h2>

J\u00f3zef Pi\u0142sudski nazywany jest w domu \u201eZiukiem\u201d, czyli zdrobnia\u0142\u0105, kresow\u0105 form\u0105 swojego imienia.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

5<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1872 rok<\/a><\/h2>

Rodzina Pi\u0142sudskich \u017cyje w Zu\u0142owie zasobnie. Dom prowadzony jest z rozmachem, a J\u00f3zefa i jego rodze\u0144stwo otacza liczna s\u0142u\u017cba, rezydenci oraz ucz\u0105ce francuskiego i niemieckiego guwernantki. Nieco p\u00f3\u017aniej – w rosyjskiej szkole -J\u00f3zef Pi\u0142sudski nauczy si\u0119 kolejnego j\u0119zyka, a wiele lat p\u00f3\u017aniej w Londynie angielskiego.
\n 
\n\"Pi\u0142sudski
\n <\/p>\n

Fotografia: Maj\u0105tek rodzinny Pi\u0142sudskich w Zu\u0142owie, Imperium Rosyjskie, ok. 1870 r., w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., s. 4, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
6<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1873 rok<\/a><\/h2>

O patriotyczne wychowanie dzieci dba Maria Pi\u0142sudska, kt\u00f3ra sama uczy ich polskiej literatury i historii. Mi\u0119dzy ni\u0105 a synem J\u00f3zefem zawi\u0105zuje si\u0119 szczeg\u00f3lna wi\u0119\u017a, kt\u00f3ra wiele lat p\u00f3\u017aniej znajdzie sw\u00f3j fina\u0142 w zapiskach, stanowi\u0105cych form\u0119 testamentu Marsza\u0142ka: \u201eA zaklinam wszystkich co mnie kochali sprowadzi\u0107 zw\u0142oki mojej matki z Sugint Wi\u0142komirskiego powiatu do Wilna i pochowa\u0107 matk\u0119 najwi\u0119kszego rycerza Polski nade mn\u0105. Niech dumne serce u st\u00f3p dumnej matki spoczywa. Matk\u0119 pochowa\u0107 z wojskowymi honorami, cia\u0142o na lawecie i niech wszystkie armaty zagrzmi\u0105 salw\u0105 po\u017cegnaln\u0105 i powitaln\u0105 tak, aby szyby w Wilnie si\u0119 trz\u0119s\u0142y. Matka mnie do tej roli jaka mnie wypad\u0142a chowa\u0142a\u201d (w: A.L. Korwin-Soko\u0142owski, Fragmenty wspomnie\u0144 1910-1945, Paris 1985, s. 130.)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

7<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

lipiec 1874 roku<\/a><\/h2>

Szcz\u0119\u015bliwy okres dzieci\u0144stwa J\u00f3zefa przerywa wielki po\u017car rodzinnego dworu w Zu\u0142owie i wszystkich zabudowa\u0144. Niezwyk\u0142e w swojej skali wydarzenie niweczy dotychczasowy finansowy spok\u00f3j rodziny Pi\u0142sudskich.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

8<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1875 rok<\/a><\/h2>

Po zesz\u0142orocznym po\u017carze maj\u0105tku w Zu\u0142owie rodzinie Pi\u0142sudskich zagl\u0105da w oczy niedostatek.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

9<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1876 rok<\/a><\/h2>

Ojciec dziewi\u0119cioletniego Ziuka – J\u00f3zef Wincent Pi\u0142sudski – zaci\u0105ga kolejne po\u017cyczki finansowe, maj\u0105ce s\u0142u\u017cy\u0107 odbudowie rodzinnego dworu w Zu\u0142owie. Lichwiarskie procenty i chybione inwestycje doprowadzaj\u0105 Pi\u0142sudskich do bankructwa.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

10<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

lipiec-sierpie\u0144 1877 roku<\/a><\/h2>

Rodzina Pi\u0142sudskich przenosi si\u0119 do Wilna. Od wrze\u015bnia dziesi\u0119cioletni \u201eZiuk\u201d (razem z bratem Bronis\u0142awem) zostaje uczniem 1 Gimnazjum Wile\u0144skiego, mieszcz\u0105cego si\u0119 na terenie dawnego Uniwersytetu Wile\u0144skiego i ko\u015bcio\u0142a \u015aw. Jana. Zetkni\u0119cie si\u0119 z rosyjskim systemem szkolnym nazwie p\u00f3\u017aniej w swoich wspomnieniach \u201ekatorg\u0105\u201d.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

11<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1878 rok<\/a><\/h2>

Jedenastoletni J\u00f3zef ma okazj\u0119 do\u015b\u0107 dobrze pozna\u0107 Wilno, mi\u0119dzy innymi za spraw\u0105 cz\u0119stych przeprowadzek. Pierwszym \u201ewile\u0144skim\u201d adresem rodziny Pi\u0142sudskich jest mieszkanie przy ulicy Trockiej 1, gdzie zajmuj\u0105 ca\u0142e pierwsze pi\u0119tro. Kolejne mieszkanie znajdowa\u0142o si\u0119 przy ul. \u015bw. Anny 2, dalej na Bakszta (w domu Lachwina), przy ul. Nabrze\u017cnej 18, ponownie na Bakszta (w domu Hausztajna) i w ko\u0144cu w domu Solce przy ul. Sawicz.
\n 
\n\"Pi\u0142sudski
\n <\/p>\n

Fotografia: Pierwsze mieszkanie Pi\u0142sudskich w Wilnie, przy ulicy Trockiej, Imperium Rosyjskie, ok. 1878 r., w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., s. 8, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
12<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1879 rok<\/a><\/h2>

Jak w wynika z notatek jego starszego brata Bronis\u0142awa, dwunastoletni \u201eZiuk\u201d to ulubieniec ca\u0142ej rodziny, a w domu jest \u201ewr\u0119cz rozpieszczany\u201d. Do tego: \u201eCharakter mia\u0142 silny, a dla otoczenia nie zawsze najmilszy. Lubi\u0142 i umia\u0142 skupia\u0107 na sobie uwag\u0119. W zabawach i imprezach towarzyskich gra\u0142 najcz\u0119\u015bciej pierwsze skrzypce. By\u0142 bardzo ambitny, jego egocentryzm za\u015b przeradza\u0142 si\u0119 cz\u0119sto w egoizm\u201d. (w: A. Garlicki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski 1867-1935, Warszawa 1988, s. 11)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

13<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1880 rok<\/a><\/h2>

J\u00f3zef i jego brat Bronis\u0142aw przygotowuj\u0105 dla rodziny i przyjaci\u00f3\u0142 pisan\u0105 r\u0119cznie, patriotyczn\u0105 gazetk\u0119 \u201eGo\u0142\u0105b Zu\u0142owski\u201d. Jest to forma zabawy typowa dla \u00f3wczesnych m\u0142odzie\u0144c\u00f3w i – jak w przysz\u0142o\u015bci napisze prof. Andrzej Garlicki w monografii Marsza\u0142ka – zupe\u0142nie \u201enie nale\u017cy przyk\u0142ada\u0107 do tego miar dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej\u201d.
\n 
\n\"Pi\u0142sudski
\n <\/p>\n

Fotografia: J\u00f3zef Pi\u0142sudski, Imperium Rosyjskie, 1880 r., w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., s. 9, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
14<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1881 rok<\/a><\/h2>

Z dokument\u00f3w szkolnych nastoletniego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego wynika, \u017ce w czasie ca\u0142ej nauki trzykrotnie zosta\u0142 ukarany aresztem szkolnym. Raz za rozmow\u0119 po polsku w szatni i dwa razy za nie oddanie honor\u00f3w na ulicy genera\u0142owi-gubernatorowi i dyrektorowi gimnazjum. By\u0142y to wykroczenie drobne.<\/p>\n

W \u201ePoufnej charakterystyce J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego\u201d sporz\u0105dzonej przez w\u0142adze szkolne, stwierdzono natomiast: \u201eJ\u00f3zef Pi\u0142sudski przygotowywa\u0142 lekcje nie zawsze starannie, zadania pisemne wykonywa\u0142 zadawalaj\u0105co, w klasie stara\u0142 si\u0119 by\u0107 uwa\u017cnym, ale szczeg\u00f3lnych zainteresowa\u0144 do nauk nie wykazywa\u0142\u201d. Gospodarz klasy dodawa\u0142: \u201ePi\u0142sudski posiada zdolno\u015bci dobre, szczeg\u00f3lnie do matematyki, ale do prac szkolnych ustosunkowuje si\u0119 nieco lekkomy\u015blnie, na lekcje ucz\u0119szcza\u0142 nie zawsze akuratnie, pod pretekstem choroby albo okoliczno\u015bci domowych, uwaga w klasie pozostawia\u0142a czasem du\u017co do \u017cyczenia (\u2026) Charakter posiada \u017cywy, wykazuj\u0105cy dum\u0119 ze znaczn\u0105 ilo\u015bci\u0105 mi\u0142o\u015bci w\u0142asnej\u201d (w: A. Garlicki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski 1867-1935, Warszawa 1988, s. 11)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

15<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

15 marca 1882 roku<\/a><\/h2>

Sytuacja materialna rodziny Pi\u0142sudskich jest coraz gorsza i dotyczy rzeczy coraz bardziej prozaicznych. W dziennikach Bronis\u0142awa Pi\u0142sudskiego, pod dat\u0105 15 marca 1882 roku, znajduje si\u0119 zapis: \u201eZiuk do klas nie chodzi\u0142, bo majtek nie ma\u201d (w: W. Suleja, J\u00f3zef Pi\u0142sudski, Wroc\u0142aw 1995, s. 9)<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

16<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1883 rok<\/a><\/h2>

Maj\u0105c lat szesna\u015bcie J\u00f3zef Pi\u0142sudski zaczyna pali\u0107 papierosy, kt\u00f3re stan\u0105 si\u0119 jego na\u0142ogiem do ko\u0144ca \u017cycia.
\n 
\n[W okresie mi\u0119dzywojennym, specjalnie dla Pi\u0142sudskiego, produkowana b\u0119dzie limitowana seria papieros\u00f3w zwanych \u201eMarsza\u0142kowskimi\u201d, z nazw\u0105 i dekorowanymi ga\u0142\u0105zkami inicja\u0142ami \u201eJP\u201d na ustniku. Ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 unikatowo\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 stanowi\u0142y cenn\u0105 pami\u0105tk\u0119. Podarowany przez Marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego papieros zwykle nie b\u0119dzie wypalany, a przechowywany jak najlepszy prezent.]
\n 
\n\"Pi\u0142sudski
\n <\/p>\n

Fotografia: J\u00f3zef Pi\u0142sudski, Imperium Rosyjskie, 1883 r., w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., s. 15, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
17<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

2 wrze\u015bnia 1884 roku<\/a><\/h2>

Po d\u0142ugiej chorobie umiera Maria Pi\u0142sudska, matka J\u00f3zefa.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

18<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

kwiecie\u0144 – czerwiec 1885 roku<\/a><\/h2>

Osiemnastoletni J\u00f3zef Pi\u0142sudski przyst\u0119puje do egzamin\u00f3w maturalnych. Najlepsze oceny otrzymuje z historii i geografii, najs\u0142absze z j\u0119zyka rosyjskiego i niemieckiego. Po wakacjach „Ziuk” zacznie studia medyczne w Charkowie.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

19<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

1886 rok<\/a><\/h2>

Zaledwie po dw\u00f3ch semestrach roku akademickiego 1885\/1886 sp\u0119dzonych w Charkowie, student medycyny Pi\u0142sudski decyduje si\u0119 na przeniesienie na Uniwersytet w Dorpacie. W tym czasie ma ju\u017c za sob\u0105 pierwsze aresztowania m.in. za udzia\u0142 w demonstracjach. Polityczne zaanga\u017cowanie jest prawdopodobnie jedn\u0105 z przyczyn odmownej decyzji wybranej uczelni. \u201eZiuk\u201d wraca do Wilna.<\/p>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n

20<\/span><\/div>
<\/div><\/div>
<\/div><\/div>
\r\n
<\/i><\/div>\r\n
<\/div>\r\n <\/div>

20 marca 1887 roku<\/a><\/h2>

W Petersburgu planowany jest zamach na cara Rosji Aleksandra III Romanowa. W wyniku rutynowych dzia\u0142a\u0144 policji spiskowcy zostaj\u0105 aresztowani. W kolejnych dniach w\u0142adze rosyjskie dotr\u0105 m.in. do Bronis\u0142awa i J\u00f3zefa Pi\u0142sudskich, kt\u00f3rzy znaj\u0105 osoby planuj\u0105ce zab\u00f3jstwo cara. Bracia s\u0105 aresztowani i trafiaj\u0105 do Twierdzy Pietropaw\u0142owskiej. W b\u0142yskawicznym procesie Bronis\u0142aw zostaje skazany na 15 lat katorgi na Syberii, a jego m\u0142odszy brat na 5 lat zes\u0142ania we wschodniej Syberii.<\/p>\n

[Wi\u0119zienny szlak J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego zacznie si\u0119 w maju, kiedy przewieziony zostanie do Butrynek w Moskwie. Stamt\u0105d, z wi\u0119ksz\u0105 parti\u0105 wi\u0119\u017ani\u00f3w, trafi do Ni\u017cnego Nowogrodu. Kolejne odcinki wszyscy przep\u0142yn\u0105 bark\u0105 \u2013 po Wo\u0142dze i Kamie \u2013 oraz przejad\u0105 kolej\u0105 za Ural; dalej ponownie bark\u0105 \u2013 Irtyszem i Obem \u2013 do Tomska. P\u00f3\u017aniej skazani pow\u0119druj\u0105 ju\u017c piechot\u0105, etapami, po 25 wiorst dziennie [26,6 km], najpierw do Krasnojarska, potem Irkucka. Do tego gubernialnego miasta dotr\u0105 w pa\u017adzierniku. Podczas pobyty w tamtejszym wi\u0119zieniu, w trakcie buntu, J\u00f3zef Pi\u0142sudski zostanie pobity (straci dwa przednie z\u0119by) i zostanie mu zas\u0105dzone dodatkowe p\u00f3\u0142 roku wi\u0119zienia. W przeddzie\u0144 Wigilii 1887 J\u00f3zef Pi\u0142sudski dotrze do ostatecznego miejsca zsy\u0142ki \u2013 Kire\u0144ska]
\n 
\n\"Pi\u0142sudski
\n <\/p>\n

Rysunek Zdzis\u0142awa Czerma\u0144skiego: J\u00f3zef Pi\u0142sudski w drodze na Syberi\u0119, w: M. Lepecki, J\u00f3zef Pi\u0142sudski na Syberji, Warszawa 1936 r., brak numeru strony, sygn. Biblioteka MWB\/8187<\/em><\/h3>\n<\/div><\/div><\/div><\/div>\r\n
<\/div><\/div>